Redoks (indirgenme-yükseltgenme) tepkimeleri, elektron transferinin gerçekleştiği kimyasal süreçlerdir. Bu tür tepkimeler, enerji üretiminden metalurjiye, biyolojik sistemlerden korozyona kadar pek çok alanda temel bir rol oynar. Elektrokimya ise, kimyasal enerji ile elektrik enerjisi arasındaki dönüşümleri ve bu dönüşümlerin gerçekleştiği sistemleri inceleyen kimyanın bir alt dalıdır. Piller, elektroliz ve korozyon gibi olaylar elektrokimyanın ilgi alanına girer.

Yükseltgenme ve İndirgenme: Elektron Alışverişi :

Bir redoks tepkimesinde, bir tür atom veya iyon elektron kaybederken (yükseltgenme), başka bir tür atom veya iyon elektron kazanır (indirgenme). Yükseltgenme ve indirgenme her zaman birlikte gerçekleşir; bir madde yükseltgenirken diğeri indirgenir. Yükseltgenme basamağı (oksidasyon sayısı), bir atomun bir bileşikteki görünür yükünü ifade eder ve redoks tepkimelerini takip etmek için kullanılır. Yükseltgenme sırasında yükseltgenme basamağı artarken, indirgenme sırasında azalır.

Yükseltgen ve İndirgen Maddeler: Elektron Transferinin Aktörleri :

Yükseltgen madde, başka bir maddenin yükseltgenmesine neden olan ve kendisi indirgenen maddedir (elektron alıcısı). İndirgen madde ise, başka bir maddenin indirgenmesine neden olan ve kendisi yükseltgenen maddedir (elektron vericisi). Güçlü yükseltgenler kolayca elektron alırken, güçlü indirgenler kolayca elektron verirler.

Elektrokimyasal Hücreler: Kimyasal Enerjiden Elektriğe :

Elektrokimyasal hücreler, redoks tepkimeleri yoluyla kimyasal enerjiyi elektrik enerjisine dönüştüren (galvanik hücreler veya piller) veya elektrik enerjisi kullanarak kimyasal tepkimeleri gerçekleştiren (elektrolitik hücreler) sistemlerdir. Bir elektrokimyasal hücre, iki yarı hücreden oluşur. Her yarı hücrede bir elektrot (iletken malzeme) ve elektrolit (iyon içeren çözelti) bulunur. Elektrotlarda yükseltgenme (anot) ve indirgenme (katot) tepkimeleri gerçekleşir.

• Galvanik Hücreler (Piller): Kendiliğinden gerçekleşen redoks tepkimeleri sayesinde elektrik enerjisi üretirler. Örneğin, Daniell hücresi (çinko ve bakır elektrotlar içeren) ve yaygın olarak kullanılan piller (alkalin piller, lityum iyon piller) galvanik hücrelerdir.
• Elektrolitik Hücreler: Kendiliğinden gerçekleşmeyen redoks tepkimelerini elektrik enerjisi uygulayarak gerçekleştirmek için kullanılırlar (elektroliz). Örneğin, suyun hidrojen ve oksijen gazlarına ayrıştırılması veya erimiş tuzların elementlerine ayrılması elektroliz yoluyla gerçekleşir.

Elektrot Potansiyelleri: Elektron Akışının İtici Gücü :

Elektrot potansiyeli, bir yarı hücredeki indirgenme veya yükseltgenme eğiliminin bir ölçüsüdür. Standart elektrot potansiyeli (E∘), standart koşullarda (1 M çözelti, 1 atm basınç, 25 °C) ölçülen potansiyeldir. Standart indirgenme potansiyelleri tabloları, farklı yarı hücrelerin indirgenme eğilimlerini karşılaştırmak için kullanılır. Bir galvanik hücrenin hücre potansiyeli (Ehu¨cre), katot ve anot yarı hücrelerinin elektrot potansiyelleri arasındaki farktır ve tepkimenin kendiliğinden olup olmayacağını ve üretilen elektrik enerjisinin miktarını belirler.

Elektroliz ve Uygulamaları: Elektrikle Dönüşüm :

Elektroliz, elektrik enerjisi kullanılarak kendiliğinden gerçekleşmeyen kimyasal tepkimelerin yürütülmesidir. Suyun elektrolizi hidrojen ve oksijen üretiminde, erimiş tuzların elektrolizi metallerin eldesinde (örneğin, alüminyum eldesi) ve sulu çözeltilerin elektrolizi metal kaplamacılığında (galvanizleme, krom kaplama) yaygın olarak kullanılır.

Korozyon: Metallerin Kimyasal Yıkımı <0xF0><0x9F><0xAA><0x98>:

Korozyon, metallerin çevreleriyle (genellikle oksijen ve nem) girdikleri kendiliğinden gerçekleşen redoks tepkimeleri sonucu aşınmasıdır. Demir paslanması (demir oksit oluşumu) yaygın bir korozyon örneğidir. Korozyon, yapısal zayıflamaya ve ekonomik kayıplara neden olabilir. Korozyonu önlemek için çeşitli yöntemler (kaplama, alaşımlama, katodik koruma) kullanılır.