Beyin sağlığını korumak ve güçlü bir hafızaya sahip olmak genel yaşamınızı da etkiler. Karolinska Enstitüsü ve Gothenburg Üniversitesi’nden araştırmacılar, beynin yaşlanma hızını etkileyen yaşam tarzı seçimlerini mercek altına aldı. 70 yaşındaki bireylerin beyin yaşı, yaşam tarzı ve sağlık verileriyle ilişkisini inceleyen çalışma, beynin yaşlanmasını yavaşlatmada damar sağlığının kritik bir rol oynadığını ortaya koyuyor.


Araştırmada, 739 katılımcının biyolojik sinyalleri analiz edilerek fiziksel aktivite, sağlıklı beslenme, sigaradan uzak durma ve kan şekeri seviyelerinin kontrol altında tutulmasının beynin yaşlanmasını yavaşlatmaya yardımcı olduğu belirlendi.

Karolinska Enstitüsü’nden nörobiyolog Anna Marseglia, şu ifadeleri kullandı: “Damar sağlığını olumsuz etkileyen faktörler, daha yaşlı görünün bir beyinle ilişkili. Bu nedenle damarları sağlıklı tutmak hayati bir öneme sahip.”

Araştırmaya göre fiziksel hareketsizlik, diyabet, felç geçirme, yüksek iltihaplanma seviyeleri ve yüksek kan şekeri, beynin biyolojik olarak daha yaşlı görünmesiyle bağlantılı.

Erkeklerde kan şekeri seviyesinin beyin yaşına etkisinin daha belirgin olduğu belirtilirken, bu durum cinsiyet farklılıklarına dikkat çekiyor.

Araştırmacılar, beynin biyolojik yaşını tespit etmek için derin öğrenme tabanlı bir yapay zeka modeli kullandı.

Bu model, daha önce bilişsel sorun yaşamamış 18.000 kişinin manyetik rezonans görüntüleme (MRI) taramalarıyla eğitildi. Beyin yaşı tahminleri, kan örnekleri, yaşam tarzı faktörleri ve tıbbi durumlarla karşılaştırılarak analiz edildi

Çalışma, daha yaşlı bir beyne sahip bireylerin Alzheimer gibi demans hastalıklarına daha yatkın olduğunu gösteriyor.

Ancak damar sağlığını koruyarak bu tür bilişsel gerilemelerin önüne geçilebileceği belirtiliyor. Klinik geriatrist Eric Westman, “Bu yöntem gelecekte demans araştırmalarında önemli bir aracı olabilir” dedi.

Araştırmacılar, kadın ve erkeklerin beyin yaşlanmasını etkileyen farklı biyolojik ve sosyokültürel belirleyicilere sahip olabileceğini vurguluyor. 2024 yılında başlatılacak yeni bir çalışma, sosyal katılım, destek, uyku ve stresin orta ve ileri yaştaki beyin dayanıklılığı üzerindeki etkilerini inceleyecek.