Hızla gelişen yapay zeka teknolojisi büyük bir potansiyele sahip olsa da, günümüzde beraberinde getirdiği endişeler giderek artıyor. Makinelerin bilinç kazanması ve insanları kontrol etmesi gibi senaryolar yalnızca bugün değil, geçmişte de insanlığın korkuları arasında yer alıyordu. Yeni Zelandalı bir çobanın 1863 yılında gazetede yayımlanan mektubu bu endişenin en eski örneklerinden birini içeriyor. İşte 161 yıl önce yapay zeka tehlikesini öngören çobanın yazdıkları.


Günümüzde teknolojinin en hızlı ilerlediği alanlardan biri olan yapay zeka, endişeleri de beraberinde getiriyor. Giderek artan tartışmalar yalnızca modern çağda değil, geçmişte de insanlığın gündeminde yer alıyordu.

161 yıl önce Yeni Zelandalı bir çobanın makine evrimleriyle ilgili korkularını yazdığı bir mektup ortaya çıktı. Mektubunda makinelerin zamanla bilinç kazanacağından endişe eden çoban, bu durumun insanları tehdit edeceğini söylüyor.

13 Haziran 1863 tarihinde Christchurch'teki The Press gazetesinde yayınlanan mektup, bugün popüler olan yapay zeka endişesinin 161 yıl önce bile halkın zihninde önemli bir yer tuttuğunu gösteriyor.

Mektubun yazarı Yeni Zelandalı çoban Samuel Butler, "Cellarius" takma adıyla gazete aracılığıyla halkla paylaştığı yazısında, makinelerin bilinç geliştirebileceği ve zamanla insanların yerini alabileceği endişesini dile getiriyor. Ünlü biyolog Charles Darwin'in evrim teorisiyle makinelerin hızla gelişen doğası arasında bir paralellik kuran Butler, makinelerin kontrolü ele geçirerek insanları aşağı ırk olarak konumlandırabileceği uyarısında bulunuyor.

Butler, "Kendi haleflerimizi kendimiz yaratıyoruz. Her gün onlara daha fazla güç veriyoruz ve her türlü yaratıcı düzenekle onlara kendi kendini düzenleme, kendi kendine hareket etme gücü sağlıyoruz ki bu insan ırkı için zeka anlamına geliyor" ifadelerini kullanıyor.

Mektupta, makinelerin başlangıçta insanlara yardımcı olan "bakıcılar" olarak sahneye çıkacakları ve insanların bu teknolojilere bağımlı hale geleceği öngörülüyor. Ancak Butler, insan-makine ilişkisini, evcil hayvanlarla olan ilişkiye benzetiyor; fakat gelecekte makinelerin bu denklemi tersine çevirip, insanları kontrol altına alacağına dikkat çekiyor.